Burkina Faso : voorbeeldige projecten om het hongerprobleem op te lossen

Fier als een gieter voel ik mij als ik onderstaande bladzijde uit het juni-nummer 2009 van het NIOU-NIEUWS lees.  Dit is het interessante tijdschrift uitgegeven door het Comité Maastricht-Niou (zie ook voorgaand bericht op deze blog).  Ik ben fier omdat ik met mijn team van de Universiteit Gent heb mogen bijdragen tot de totstandkoming van de eerste tuinen van deze reeks fantastische groententuinen.

Het staat als een paal boven water (in de droge gronden van Burkina Faso !) dat het hongerprobleem in ontwikkelingslanden het best kan bestreden worden met de aanleg van kleinschalige tuinen en boomgaarden.

Onderstaande beelden leveren daarvoor een onweerlegbaar bewijs.

Ik hoop dat het voorbeeld van het Comité Maastricht-Niou door vele ontwikkelingsorganisaties zal gevolgd worden.

2009-06 : Een bladzijde uit het juni-nummer van het NIOU-NIEUWS

Maastricht-Niou in Burkina Faso

Ik werk sedert 1987 samen met het Comité Maastricht-Niou.  Met veel geestdrift en genoegen hebben we samen succesen geboekt met prachtige projecten (herbebossing, gemeenschapstuinen voor de vrouwen, bouw van centra voor vrouwen en voor de jeugd, bouw van het Opleidingscentrum André Rieu, enz.).

Met fierheid meld ik dat het Comité mij het erelidmaatschap heeft toegekend.

Graag publiceer ik hier een kopie van een oproep tot steun en verzoek u deze steun aan de acties van het Comité in overweging te willen nemen :

NME Mundial levert schitterend werk in Bolivia (Arnold BROUWER)

 Op 30-08-2009 schreef Arnold BROUWER:

Beste Willem,
 
Zelf woon ik in Cochabamba, Bolivia waar ik nauw betrokken ben bij de uitvoering van de schooltuinprojecten en sinds kort tuinierprojecten op kindertehuizen. Langsgaan in Belgie zal de komende tijd moeilijk gaan. De bestuursleden van de stichting NME Mundial doen de bestuursfunctie naast hun gewone werk en helaas zijn het allemaal erg drukke mensen.
 
Ik kan me goed voorstellen dat juist dit logistieke onderdeel van het zadenprogramma het meest kostbare en ingewikkelde is en aangezien wij vanuit onze projectbudgetten over financiële middelen beschikken om zaden in te kopen, waarbij we ons noodgedwongen door de duur van het schooljaar (en vooral de zomer- en wintervakanties) vooral richten op snelgroeiende groenten zoals radijs, koolraap, spinazie, snijbiet en sla, kunnen wij ook zonder de ondersteuning van zaden onze projecten ter uitvoering brengen.

Al zullen we binnenkort het aantal tuinen op tehuizen flink gaan uitbreiden en hier kunnen we wel gewassen kweken die een langere cyclus hebben, zoals de pompoenen en meloenen. We zijn ook op zoek naar goede snelgroeiende bonensoorten (leguminosas). Het zou wel interessant zijn om een aantal nieuwe gewassen/variëteiten te kunnen proberen die je hier minder tegenkomt. Van een Belgische mevrouw heb ik een tijdje terug wat Rode Tuinmelde-zaad gehad en dit groeit hier erg goed en bovendien bloeit hij uitbundig, dus zelf zaad winnen van de tuinmelde is geen enkel probleem.

Kunt u trouwens de verschillende soorten zaden uit elkaar houden? Ik neem aan dat u daarvoor erg afhankelijk bent  van de etiquetering van de mensen die het aanleveren? Wordt al het aangeleverde zaad gebruikt of wordt er uit al het ingestuurde zaad nog weer een selectie gemaakt voor wat wel en niet geschikt is om te gebruiken in de tuin? Test u het zaad op vruchtbaarheid?
 
Zojuist heb ik met veel plezier ook even rondgesnuffeld op de website over containergardening en vooral de verschillende ontwerpen van de containers, gemaakt van frisdrankflessen, heeft me wel wat ideeën gegeven die ik uit zou willen proberen.

In ieder geval bedankt voor de insprirende ideeën en gefeliciteerd met dit prachtige initiatief.
 
Groet,

Arnold

======================

Hallo Arnold,

Ik begrijp nu wel dat het moeilijk is om even uit Bolivia over te wippen om zaden op te halen.  Moeten we uitsluiten dat medewerkers van NME Mundial uit Nederland een uitstapje naar Zaffelare in België maken, bv. tijdens een weekend ?  Zo ja, dan zoeken we natuurlijk naar een andere oplossing, bv. via de Ambassade van Bolivia in Brussel.

Verzendingskosten (per luchtpost) vormen inderdaad een hoge drempel voor een snelle uitbreiding van onze actie naar allerlei ontwikkelingsprojecten over de hele wereld.  Totnogtoe lag een goede oplossing in handen van mensen die de projecten gingen bezoeken of naar hun land terugkeerden en zaden meenamen.  Misschien zijn er wel Bolivianen die dat willen doen ?

Wij nemen ons nu voor om hier en daar wat subsidies aan te vragen om de verzendingskosten te kunnen dragen.  Een paar sympathisanten boden onlangs spontaan aan om een som te storten op een fonds van onze actie.  Ik zal dus spoedig een rekening openen om dringende verzendingen te kunnen financieren.

Ik wil je van harte feliciteren met de zeer efficiënte aanpak van de schooltuinen en kinderziekenhuistuinen.  Het doet me ook geweldig genoegen dat je container gardening met de kinderen wil gaan toepassen (of het reeds doet !).  Er hangen duidelijk heel wat voordelen aan het kweken van groenten en fruitboompjes in flessen of andere containers :

1. Schoolkinderen laten geen plastiekflessen meer rondslingeren, maar gebruiken ze op school om jonge fruitboompjes op te kweken, die ze later zelf planten (thuis of in een “schoolboomgaard”).
2. Jongeren leren veel praktische dingen over plantengroei en tuinbouw door dat dagelijks op school te volgen.
3. Ze laten ook hun ouders volgen wat er op school gebeurt en zetten hen aan om een eigen familietuin in te richten (ook in containers als ze niet over en stukje grond beschikken, zoals in vele steden).
4. Plastiekflessen, plastieken zakjess en potten worden aldus uit het milieu weggehouden (minder pollutie).
   

Mijn website <http://containergardening.wordpress.com> kent veel succes.

Ik hou uiteraard de soorten zaden uit elkaar, maar in de meeste gevallen ga ik toch af op de etiketten van de mensen die zaden sturen om variëteiten te selecteren.  Trouwens, voor de meeste mensen in de ontwikkelingslanden is vers voedsel zelf kweken belangrijker dan de variëteit te kennen.  Het verfijnen van de tuinbouwtechnieken naar gepaste variëteiten kan later volgen als zij eerst maar aan een eigen tuintje toe zijn.

Proficiat voor uw schooltuinprogramma.  Het is een fantastisch mooi opzet om de kinderen te motiveren.  En jong geleerd is oud gedaan.

Met hartelijke groet,

Willem

Een belangrijk bericht uit Frankrijk (Lyda May)

Geachte Prof. Dr. Willem van Cotthem,

Met veel belangstelling en …vreugde !! uw actie Zaden voor Voedsel gelezen en de eerste zakjes staan al klaar, voor dit geweldige initiatief. Pompoen – , sperciebonen- en tomatenzaadjes.

Tevens heb ik gelijk de actie doorgegeven aan familie en vrienden in Nederland en in Frankrijk, waar ik zelf woon. Ook de Franse site wordt doorgegeven. En wellicht stond er al eens een artikel in “ l’Âge à faire“, een milieuvriendelijke krant hier in Frankrijk, die dit soort [omvangrijke] projekten stimuleert en beschrijft ook met name voor de “arme landen”.

Vanochtend kreeg ik een telefoontje als reactie op het plan: mijn buurman kweekt meloenen met behandelde zaden.  Als ze vrucht hebben gegeven, zijn de zaden onvruchtbaar. Hij weet dat toevallig en deze meloenen gaan wel naar de supermarkten en winkels. In hoeverre is dat met andere zaden ook het geval? Behandelde zaden zijn nog gevaarlijk ook !  Zelf heb ik weer pompoenen gekweekt van gekochte “biologische” pompoenen en dat ging prima en  ik maak ook gebruik van zakjes.

Dus de persoon die mij belde vertelde: “Ik koop zakjes en stuur ze op voor alle zekerheid. Dit is vast een dilemma dat U vast al eerder bent tegengekomen. Ik wil daar graag een duidelijk antwoord op kunnen geven. Ik wil graag blijven vertrouwen op het goede in de wereld. Niet alles wordt verknoeid door handel !

Graag een reactie hierop. Bij voorbaat dank.

Wij hebben hier zelf een project opgestart “Association Toundourou Mali“, en we zijn absoluut trots dat daar nu een school staat, waar niets was en nu gaan daar meer dan 60 kinderen naar school. Dit is in korte tijd gerealiseerd, binnen de twee jaar. Nu sparen we [we organiseren acties en proberen fondsen te winnen voor ons plan]  voor een put, immers de kinderen moeten eten en we willen graag schooltuinen, zodat de moeders maaltijden kunnen maken met de producten uit de schooltuin.

www.Toundourou.org <http://www.Toundourou.org>

Dus indirect kunnen we weer gebruik maken van uw kennis van zaken.

Met vriendelijke groet en veel succes,

Lyda May
La Garouille
82390 Durfort Lacapelette
France
e-mail: lydamay@orange.fr

PS: Ik kreeg al veel leuke reacties, aan u de eer !

===========================

Beste Lyda,

Ik ben bijzonder blij met dit bericht.  Ik kon er niet vroeger op antwoorden omdat mijn vrouw een hersenthrombose heeft gehad en nu in revalidatie is, waarvoor ik haar doorlopend bijsta.

Ik wil even ingaan op het probleem van de behandelde zaden.

Chemische behandeling van zaden gebeurt bij de grote zaadhandels om de ontwikkeling van allerlei ziekten bij de bewaring van de zakjes in de winkelrekken tegen te gaan.  Deze behandeling zal vanzelfsprekend nooit de kiemkracht van de zaden afremmen (dat zou immers de verkoop tegenwerken).

Genetische behandeling van planten, die de gebruikers van zaden van een bepaalde variëteit verplicht om het daaropvolgende jaar weer zaden van hetzelfde merk te kopen, wordt bij mijn weten totnogtoe alleen uitgevoerd op landbouwgewassen die massaal gekweekt worden (maïs, rijst, koolzaad e.d.).  Ik denk dat zoiets nog niet toegepast wordt op groenten en fruit.

Ik begrijp dus niet goed welke “behandeling” de meloenen van uw buurman ondergaan hebben om er voor te zorgen dat de zaden uit zijn vruchten niet meer zouden kiemen.  Ik stel wel vast dat de tientallen kilo’s meloenzaden die ik reeds ontving uit alle windstreken sterk kiemkrachtig waren.  Meer informatie over de behandeling van de zaden bij uw buurman is dus noodzakelijk.

Natuurlijk zijn ook handelszaden in zakjes bij ons welkom, maar eigenlijk willen we de mensen geen extra kosten laten dragen.  We doen het graag met de zaden uit de vruchten die ze zelf eten !

Ik wens jullie veel succes met het project in Mali.  In verband daarmee verwijs ik graag naar mijn website over container gardening :

http://containergardening.wordpress.com

Daar kan men een aantal praktische ideeën vinden om met schoolkinderen voedsel te kweken in allerlei containers (flessen, zakken, potten enz.).  De teksten zijn wel in het Engels gesteld.

Avocado, dadels en lychees (S. VAN HOUCKE)

Op 05-08-2009 schreef Suzanne van Houcke:

Geachte heer,

Ik wil graag een bijdrage leveren aan uw mooie project.

Kunt u mij vertellen of zaden van avocado, dadels en lychees levensvatbaar en bruikbaar zijn?

Daar heb ik er namelijk genoeg van.

Ik heb een (biologische) moestuin en ik zal mijn best gaan doen om een stok (snij/spercie/pronk) bonen te laten drogen tot zaad.

Waarschijnlijk is het zaad uit gekochte bonen niet levensvatbaar omdat het niet doorgegroeid en vervolgens gedroogd is.

Ook zal ik een paar courgettes, pompoenen en meloenen laten uitgroeien, waardoor de zaden groter worden en daardoor levensvatbaarder.

Mij is althans geleerd dat de vrucht aan de plant moet drogen zodat het zaad beter wordt, maar ik weet niet of dat echt waar is.

Vindt u het goed als ik probeer te regelen dat er een link naar uw website op de website van onze moestuinvereniging wordt gezet?

Alvast bedankt voor uw reactie, en veel succes met het project, met vriendelijke groet

Suzanne van Houcke

===================================

Dag Suzanne,

Sorry voor dit late antwoord wegens het feit dat mijn vrouw een hersenthrombose heeft gehad en ik haar voortdurend bijsta.

De meeste zaden van tropische vruchten zijn levensvatbaar.  Sommige zijn dat slechts gedurende een korte periode, maar zelfs deze die dan niet meer kiemkrachtig zijn worden in de bodem afgebroken tot interessante organische bestanddelen.

Ook de bonen uit uw moestuin zijn van harte welkom.

U hebt volkomen gelijk : de beste zaden komen uit volledig gerijpte vruchten.

Uw voorstel om onze websites te linken vind ik prachtig.  Zo bereiken we veel meer mensen met de goede boodschap.

Alvast van harte dank,

Willem

Zaden voor schooltuinen en kinderziekenhuizen in Bolivia (Arnold BROUWER)

Op 16-07-2009 schreef Arnold Brouwer :

Beste Willem van Cotthem,

Gisteren kreeg ik van twee vrienden een mailtje over u initiatief. Deze
vrienden dachten bij het lezen van het artikel direct aan de projecten
die ik uitvoer in Bolivia. Sinds eind 2006 zijn we namelijk bezig met een schooltuinenproject in Bolivia. Hier hebben we de afgelopen 3 jaar bijna 3000 kinderen op meer dan 10 scholen geleerd hoe ze zelf thuis een familiemoestuintje aan kunnen leggen. We geven de kinderen bovendien tijdens het programma ook op verschillende momenten zaden en planten kado die ze thuis weer uit kunnen planten en in kunnen zaaien.

Dit najaar gaan we ook beginnen met het tuinieren op kindertehuizen en we zijn bezig om te kijken of we een lesprogramma voor stadstuinbouw op kunnen zetten voor geinteresseerde volwassenen.

Hoewel de zaden een relatief kleine kostenpost is aangezien we een
educatief programma uitvoeren zou het toch een interessante manier voorons kunnen zijn om aan zaden te komen, met als grote voordeel dat het om ecologische zaden gaat die niet bewerkt zijn met een chemisch goedje zoalshet merendeel van de zaden die hier verkocht worden.

Bolivia is helaas wel een onbetrouwbaar land m.b.t het versturen van
pakketjes post. Ik wacht nog steeds op een pakketje uit November en ook een pakketje uit Maart/April is er nog steeds niet. Bovendien wordt er over pakketjes van meer dan 2 kilo extra belasting geheven en MOET de douane zien wat er in zit, en ik denk niet dat zaden die op deze manier verkregen worden voldoen aan de sanitaire normen binnen Bolivia.

Hoe gaan jullie eigenlijk om met de sanitaire normen voor het invoeren van zaden van de verschillende landen?

De schooltuinenprojecten uit Bolivia worden uitgevoerd beschreven op
www.schooltuinenincochabamba.blogspot.com en sinds april 2008 hebben we een Nederlandse stichting opgericht om de projecten meer structuur te geven.

De websites van de stichting zijn:
www.NMEmundial.org
en
www.NMEmundial.hyves.nl

We hopen u interesse gewekt te hebben in onze projecten en zijn zeer
benieuwd naar uw reactie.

Met vriendelijke groet,

Arnold Brouwer
Projectverantwoordelijke Bolivia

===================================

Beste Arnold,

Gefeliciteerd met uw prachtige initiatieven.  Dit is ontwikkelingssamenwerking in haar beste vorm.  Ik wens jullie heel veel succes toe.

De zaden die ik inzamel worden op een biologisch verantwoorde manier gezuiverd door ze te spoelen in een zwakke bleekwateroplossing (javelwater). Dit is een oude, maar zeer effectieve methode.

Ik tracht de problemen met de douanen te vermijden door samenwerking met de Ambassade van het betrokken land aan te vragen.  Meestal lukt dat wel.  En onder bescherming van hun eigen Ambassade zijn de douanen meestal meer welwillend.

Er kunnen zich toch nog problemen voordoen.  Die trachten we te vermijden door ook in het land zelf te zoeken naar een of meer vooraanstaande personaliteiten die op de gepaste plaats kunnen tussenkomen.

Totnogtoe heb ik nog maar weinig problemen ondervonden.

Jullie kunnen zeker over een hoeveelheid zaden voor de scholen in Bolivia beschikken.

Met vriendelijke groet,

Willem

==========================

Beste Willem,

Bedankt voor de positieve reactie en het geeft inderdaad veel voldoening om in Cochabamba in de armste wijken van de stad de kinderen iets extras te kunnen bieden. We hopen de kinderen een stukje liefde en verwondering voor de natuur bij te brengen en hopen natuurlijk dat de kinderen thuis veelvuldig onze lessen toepassen en zelf een familiemoestuin inrichten.

Wat zal er verder van ons verwacht worden om zaden te kunnen ontvangen in Bolivia?

Zijn hier voor ons aanvullende kosten aan verbonden?

Met vriendelijke groet,

Arnold Brouwer

===========================

Dag Arnold,

De gemakkelijkste manier om een hoeveelheid zaden te krijgen, is die bij mij thuis te komen ophalen. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunnen we, gezien de verzendingskosten, een kleinere hoeveelheid toezenden.

Het zou nochtans goed zijn dat we een gesprek kunnen opzetten over praktische ideeën voor het produceren van voesel in arme stadswijken en het deelnemen van kinderen aan een project van “container gardening” (zie mijn website

http://containergardening.wordpress.com

Ik hoop dat dus u die inspanning kunt leveren om mij te komen bezoeken.

Laat eens horen of dat kan.

Met vriendelijke groet,

Willem

Zaden naar Sierra Leone (Astrid MERCKX)

Graag stellen wij ook zaden ter beschikking van personen die ontwikkelingsprojecten steunen.  Zo nam Astrid MERCKX zaden mee naar Sierra Leone :

”

Siërra Leone was erg blij met de zaden die ik bij me had. Als ik nog een keer ga, neem ik weer een heleboel zaden mee.

Bedankt voor je initiatief en je goede raad.



Groetjes,

Astrid”

————–

Wie van een reis naar een of ander project gebruik wil maken om er zaden te overhandigen, meldt zich bij ons.  Wij willen zoveel mogelijk mensen aan voedsel helpen.

Willem

Hoe geraken de zaden bij de ontwikkelingsprojecten ? (Niels DUBBELD)

Hier is een vraag van Niels DUBBELD :

“Ik vind uw initiatief mooi en oprecht en heb nog een paar vragen naar aanleiding hiervan.  Ik heb wel eens zaden mee willen nemen op reis met hetzelfde doel maar hoor overal dat dit verboden is! Niet dat ik het erg vind als deze wetten worden genegeerd maar vroeg me af of hier soms toestemming voor wordt gegeven en een aantal soorten wordt toegelaten.

Doosjes kant en klare zaden, zijn die ook welkom?

Met vriendelijke groet,

Niels Dubbeld.”

—————-

Je hebt volkomen gelijk, Niels, heel wat landen verbieden de invoer van levend plantemateriaal en dat zijn de zaden zeker !

Toch kan hiervoor een oplossing gevonden worden : we werken namelijk samen met het Ministerie van Landbouw of dat van Bosbouw van de betrokken landen, waar de toegezonden zaden in quarantaine kunnen geplaatst worden tot de toelating voor verdere verspreiding naar de ontwikkelingsprojecten gegeven wordt.  Op die manier loopt onze actie volkomen legaal.

Ik zorg er natuurlijk voor dat de ingezamelde zaden ook voor het versturen terdege behandeld worden om overdracht van planteziekten te vermijden.

Doosjes en zakjes met handelszaden zijn zeker welkom.

En zo sprak Martine VAN DER LAAN

Gelezen in het mailtje van Martine :
“Goed idee! Willem, ik denk dat we dan wel biologische zaden moeten bewaren, want de gewone ” supermarktzaden” zouden wel eens gemanipuleerd kunnen zijn?! Het is wel de bedoeling dat er een plantje uit kan groeien!
Martine van der Laan”

—————

Geen zorg, Martine, onze klassieke groenten en fruit zijn nog niet “gemanipuleerd”.  Uit de meeste groeit zeker een plantje !

Een tarwegrassapje in ons project ? (Didy van de Veer / Levend Voedsel)

Een opvallend bericht van Didy van de Veer uit Amsterdam :

“Een tijdje geleden hebben wij een link uitgewisseld wbt onze sites. Ik weet van uw project, heel positief………………en bijzonder.
Vanmorgen kreeg ik een ander idee, toen ik mijn tarwegrassapje ging halen bij de sapbar Frood, hier in Amsterdam.
Tarwegras bevat alle vitaminen en mineralen en is zeer goed voedsel voor het lichaam, dat vooral tekorten heeft.
Bijgaand stuur ik U het artikel, dat ik over het tarwegrassap heb geschreven.
Misschien iets om mee te nemen in uw project? Tarwegras bevat veel meer dan rijst…………….is zou veel hongerige en ondervoede maagjes kunnen vullen op een gezonde en natuurlijke manier.
Een fijne dag verder, in goede gezondheid en veel succes met uw project.
Met vriendelijke groeten,
Didy
www.levendvoedsel.nl”

————————

Tarwegrassap, een gezonde dagelijkse borrel

Als basisvoedsel wordt in Nederland veel tarwe gebruikt. De korrel wordt vermalen tot meel om het brood te bereiden. Maar eerst ontstaat er een sprietachtig plantje, dat op een soort gras lijkt. In Canada en de Verenigde Staten werd dit sap al 60 jaar geleden, geperst of in de gedroogde vorm aangelengd met water, gebruikt. Vaak werd in die tijd het tarwegrassap als voedselsupplement genomen. Uitwendig werd de pulp toegepast bij het behandelen van wonden, zweren en huidziekten.